O serwisie | Dołącz do nas | Reklama | Regulamin | Twoja poczta
Strona główna >>

Pierwsza Pomoc

"Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić bez narażania siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3."
Kodeks karny art. 162

PODSTAWOWE POJĘCIA

  • Pierwsza pomoc – jest to szybkie wykonanie czynności  ratunkowych  celem utrzymania poszkodowanego przy życiu, niedopuszczenie do powikłań, złagodzenia bólu i zapewnienia pomocy lekarskiej.
  • Poszkodowany – osoba, której udzielamy pomocy.
  • Ratownik – osoba, która udziela pomocy.
  • Przytomność – całość procesów umożliwiających prawidłowe spostrzeganie, skupianie uwagi i uprzytamnianie sobie wydarzeń. Przy utracie przytomności spostrzeganie, podobnie jak we śnie, jest zniesione. Śpiącego można jednak w każdej chwili obudzić, podczas gdy nieprzytomnego nawet silne bodźce (głownie bólowe) nie przywracają do przytomności. Stan nieprzytomności spowodowany jest uszkodzeniem pewnych okolic mózgu. Wyróżnia się kilka stopni utraty przytomności:
    - śpiączka
    - półśpiączka
    - senność patologiczna
    - zmącenie świadomości
    - stany półśpiączkowe
  • Wstrząs – to stan niedostatecznego utlenowania tkanek. W normalnych warunkach prawidłowa czynność serca, układu krwionośnego, układu oddechowego w połączeniu z prawidłowym składem krwi zapewniają właściwe natlenienie ustroju. Zaburzenie tej równowagi jest przyczyną zmian doprowadzających w krótkim czasie do, początkowo odwracalnych zaburzeń, które nie leczone doprowadzają do śmierci. Przyczynami wstrząsu są:
    - zmniejszenie objętości płynu wewnątrz naczyniowego (wstrząs hipowolemiczny), utrata krwi, osocza, wody i elektrolitów
    - zmniejszenie wydolności serca (wstrząs kardiogenny)
    - reakcja uczuleniowa (wstrząs anafilaktyczny)
    - uraz czaszkowo – mózgowy (wstrząs neurogenny)
    - rozwijająca się infekcja (wstrząs septyczny)
  • Bezdech – brak oddechu, po kilku minutach (1-5) prowadzi do zatrzymania akcji serca.
  • Odma opłucnowa – obecność w jamie opłucnowej powietrza. Powstaje ona w wyniku uszkodzenia ciągłości opłucnej przez czynniki zewnętrzne (uraz: narzędzie ostre, nóż, pocisk) lub towarzyszy urazom zamkniętym klatki piersiowej (uszkodzenie przez fragmenty złamanych kości np. żebro, łopatkę, obojczyk). O odmie opłucnowej należy myśleć zawsze u poszkodowanego, u którego mechanizm wypadku sugeruje obrażenia klatki piersiowej i nadbrzusza. Sytuacja taka ma miejsce, kiedy:
    - kierowca odnosi obrażenia w następstwie uderzenia w kolumnę kierownicy.
    - kierujący/pasażer odnosi obrażenia w mechanizmie przód –tył w zapiętych jedynie pasach bezpieczeństwa; bez poduszki powietrznej.
  • Reanimacja – to zespół czynności ratunkowych (oddech zastępczy, pośredni masaż serca, elektroterapia, farmakoterapia), w wyniku których u poszkodowanego powróciły:
    - spontaniczna czynność serca
    - spontaniczna (lub wspomagana oddechem zastępczym; respiratorem) czynność oddechowa
    - czynność ośrodkowego układu nerwowego (mózgu; przytomność).
  • Resuscytacja – to zespół czynności ratunkowych (oddech zastępczy, pośredni masaż serca, elektroterapia, farmakoterapia), w wyniku których u poszkodowanego powróciły jednie:
    - spontaniczna czynność serca
    - spontaniczna (lub wspomagana oddechem zastępczym; respiratorem) czynność oddechowa.
  • Śmierć – nieodwracalne ustanie funkcji pnia mózgu oznacza śmierć mózgu jako całości; niekoniecznie oznacza to natychmiastową śmierć wszystkich komórek mózgu.

NUMERY SŁUŻB RATOWNICZYCH
997 - Policja
998 - Straż Pożarna
999 - Pogotowie Ratunkowe
112 - telefonując z telefonu komórkowego lub stacjonarnego dodzwaniamy się do najbliższej jednostki Straży Pożarnej lub Policji. Połączenie jest bezpłatne, można je zrealizować z dowolnego telefonu komórkowego nawet bez logowania się do sieci operatora.
985 - Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe
603 100 100 - Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe
601 100 100 - Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe

PRAWIDŁOWE WYPOSAŻENIE APTECZKI W ZALEŻNOŚCI OD PRZEZNACZENIA
a. Apteczka samochodowa
• opatrunek gazowy 1/4 m2 (3 szt.),
• opaska dziana 4 m x 10 cm (2 szt.),
• elastyczna siatka opatrunkowa CODOFIX nr 6 (1 szt.),
• elastyczna siatka opatrunkowa CODOFIX nr 4 (2 szt.),
• plaster opatrunkowy (2 szt.),
• chusta trójkątna (2 szt.),
• maseczka do sztucznego oddychania (1 szt.),
• chusteczki odkażające (2 szt.),
• rękawiczki jednorazowe lateksowe (2 pary),
• agrafka (4 szt.),
• koc ratunkowy (1 szt.),
• kamizelka ostrzegawcza z paskiem fluorescencyjnym (1 szt.),
• młotek bezpieczeństwa (1 szt.),
• kołnierz usztywniający (1 szt.).
b. Apteczka turystyczna
• agrafki (4 szt.),
• aparat do sztucznego oddychania (1 szt.),
• chusta trójkątna (1 szt.),
• chusteczki odkażające (2 szt.),
• gaza opatrunkowa baweł. jał. 1 m2 (1 op.),
• koc ratunkowy (1 szt.),
• kompres jałowy 7,0 x 7,0 cm (1 op.),
• nożyczki (1 szt.),
• opaska dziana podtrzym. 4m x 10 cm (2 op.),
• opaska dziana podtrzym. 4m x 5 cm (2 op.),
• siatka opatr. CODOFIX nr 2 (30 cm) (1 szt.),
• siatka opatr. CODOFIX nr 6 (30 cm) (1 szt.),
• plastry z opatrunkiem (10 szt.),
• przylepiec Polovis 1,5 m x 2,5 cm (1 szt.),
• rękawice lateksowe (1 para.),
• woda utleniona (1 szt.).
c. Apteczka biurowa/domowa
• opaska dziana 4 m x 10 cm (4 szt.),
• opaska dziana 4 m x 4 cm (4 szt.),
• zestaw plastrów z opatrunkiem (1 op.),
• wata 50g. (1 op.),
• kompres gazowy 5 x 5 x 3 (1 op.),
• kompres gazowy 9 x 9 x 3 (1 op.),
• kompres gazowy 7 x 7 (1 op.),
• gaza opatrunkowa 0.25 m (1 szt.),
• nożyczki (1 szt.),
• woda utleniona (1 szt.),
• tabletki przeciwbólowe (1 op.),
• opaska elastyczna (1 szt.),
• poloplast (1 szt.),
• maseczka do sztucznego oddychania (1 szt.),
• rękawice lateksowe (4 szt.).

PRAWIDŁOWE WZYWANIE POMOCY
Przy zgłaszaniu wezwania należy podać (istotna kolejność):
1. miejsce zdarzenia
2. rodzaj zdarzenia
3. liczbę poszkodowanych
4. stan poszkodowanych
5. imię i nazwisko wzywającego pomocy
6. numer telefonu, z którego dzwonimy

Jeżeli istnieje dodatkowe zagrożenie, należy o tym poinformować!

Ważne: Wzywający pomoc nigdy nie może odkładać słuchawki jako pierwszy!
ZASADY POSTĘPOWANIA NA MIEJSCU WYPADKU
1. W pierwszej kolejności należy dbać o bezpieczeństwo własne i poszkodowanego
2. Przed przystąpieniem do udzielania pomocy poszkodowanym należy właściwie i szybko ocenić stan zagrożenia
3. Należy upewnić się że do minimum zostało zredukowane ryzyko wybuchu benzyny, zsunięcia się rozbitego samochodu z nasypu, zawału ściany czy stropu.

Po dotarciu do poszkodowanego należy sprawdzić czy reaguje na głos i potrząsanie. Jeżeli tak to należy zostawić go w zastanej pozycji, zwracając uwagę na:
a. zachowanie poszkodowanego (bełkotliwa mowa, splątanie, pobudzenie psychoruchowe)
b. zabarwienie skóry (sinica, bladość)
c. wilgotność skóry (poty, suchość)
d. sposób oddychania (do niepokojących objawów należą: nieregularny oddech, oddech szybki i głęboki, rybi oddech)
e. ślady krwi, wymiocin, moczu, fragmentów tkanek na ubraniu lub w bezpośrednim otoczeniu poszkodowanego
f. szybko rozprzestrzeniające się plamy krwi na ubraniu – świadczące o ranach pod ubraniem
g. fragmenty kości przebijających ubranie.

Jeżeli poszkodowany jest przytomny należy:
a. zapytać go o personalia
b. zapytać się o dolegliwości (osłabienie, ból, nudności, zimno, dreszcze)
c. zapytać czy poszkodowany czuje poszczególne części ciała (nawet jeżeli są one znacznie uszkodzone – zmiażdżone przez fragmenty pojazdu); brak bólu świadczy o uszkodzeniu struktur nerwowych (rdzenia kręgowego, lub nerwów; czucie bólu przed wydobyciem poszkodowanego z pojazdu i jego brak po wydobyciu mogą świadczyć o obrażeniach wtórnych, spowodowanych niewłaściwym wydobyciem z pojazdu lub toczącym się procesem patologicznym – narastający krwiak)
d. polecić poszkodowanemu poruszenie poszczególnymi częściami ciała (kończyny górne i dolne) zwracając uwagę na współistniejący ból
e. w każdym przypadku u poszkodowanego należy:
• ocenić tętno na tętnicy szyjnej, jeżeli poszkodowany jest przytomny dopuszczalna jest ocena tętna na tętnicach promieniowych
• ocenić wypełnienie włośniczkowe
• ocenić oddech, zwracając uwagę na duszność
• zwrócić uwagę na zapach wydobywający się z ust poszkodowanego (rozpuszczalnik, alkohol, kwaśne jabłka)
• ocenić stan przytomności, kierując się skalą śpiączek
• w zakresie głowy i szyi zwrócić uwagę na:
- słuch
- rany (charakter: cięte, tłuczone, szarpane; rozmiar; rodzaj krwawienia: znaczne, mierne)
- obecność siniaków
- ciała obce wystające z rany
- nieprawidłową ruchomość np. żuchwy (przesuwanie się odłamów kostnych, ubytki w czaszce)
- stan uzębienia (wyłamane zęby, obecność protez zębowych, które należy jak najszybciej usunąć z ust)
- wyciek krwi lub jasnego, przejrzystego płynu (płyn mózgowo – rdzeniowy) z uszu i nosa
• w zakresie klatki piersiowej zwrócić uwagę na:
- symetrię w czasie oddychania
- nieprawidłową ruchomość klatki piersiowej (asymetrię oddechu); klatka w czasie wdechu zapada się, a w czasie wydechu uwypukla się
- udział dodatkowych mięśni podczas oddychania (przyjmowanie przez poszkodowanego pozycji siedzącej, rozszerzanie skrzydełek nosa podczas wdechu, napięcie mięśni szyi, twarzy i brzucha)
- nieprawidłową funkcję oddychania (poszkodowany wykonuje wdech, nie mogąc wykonać wydechu)
- obecność krwawych siniaków, szczególnie w linii przebiegu pasów bezpieczeństwa, obojczyka i łopatek
- ból w czasie oddychania (szczególnie podczas wdechu)
- rany klatki piersiowej; w tym rany syczące, zasysające powietrze z zewnątrz
- ciała obce wystające z rany
- obecność trzeszczenia skóry wokół zranień i w miejscach bólu (rozedma podskórna; powietrze z płuc przedostało się do tkanki podskórnej)
- dodatkowe zjawiska akustyczne towarzyszące oddychaniu (świsty, rzężenia)
• zakresie brzucha i miednicy zwrócić uwagę na:
- krwawe siniaki w miejscu urazu (kierownica, pasy bezpieczeństwa)
- ból
- napięcie mięśni brzucha
- charakter ran; mogą jeżeli doszło do przerwania otrzewnej i skóry prowadzić do wytrzewienia tj. wydostania się zawartości otrzewnej na zewnątrz
- rodzaj krwawienia
- ciała obce wystające z rany
• w zakresie kończyn należy zwrócić uwagę na:
- budowę, zniekształcenia, nieprawidłową ruchomość
- zachowaną funkcję kończyn
- ból w czasie spoczynku i w czasie poruszania
- rany
- symetrię i obwód kończyn – przerwanie ciągłości tętnicy udowej powoduje powiększenie obwodu uda jednie o 1,5 cm – przy wynaczynieniu się 2000ml krwi.

POZYCJA BEZPIECZNA USTALONA
Ułożenie poszkodowanego w pozycji bocznej ustalonej zmniejsza ryzyko aspiracji wymiocin do dróg oddechowych i ryzyko zatkania np. językiem. Potencjalnym ryzykiem ułożenia jest możliwość uszkodzenia rdzenia kręgowego w odcinku szyjnym jeżeli nie pamiętało się o zabezpieczeniu go. Ułożenie pacjenta w pozycji bocznej ustalonej obliguje ratownika do kontroli czynności oddechowej i krążenia poszkodowanego.
Układanie poszkodowanego w pozycji bezpiecznej ustalonej:
• zdjąć poszkodowanemu okulary, usunąć protezy zębowe (jeżeli te nie są stabilnie umocowane.
• uklęknąć obok ofiary i upewnić się, że jej obie kończyny dolne są wyprostowane
• udrożnić drogi oddechowe przez odgięcie głowy i uniesienie żuchwy
• ułożyć bliższą ratownikowi kończynę górną pod kątem prostym w stosunku do jego tułowia, zgiętą w stawie łokciowym i dłonią skierowaną ku górze
• położyć dalszą kończynę górną w poprzek klatki piersiowej i przyłożyć grzbiet ręki do bliższego stronie ratownika policzka ofiary
• drugą ręką chwycić dalszą kończynę dolną ofiary tuż powyżej kolana i podciągnąć ją do góry, pozostawiając stopę na podłożu
• przytrzymując rękę ofiary przyciśniętą do policzka, pociągnąć za nogę aby obrócić ofiarę w stronę ratownika
• ułożyć górną nogę ofiary w ten sposób, aby była zgięta pod kątem prostym zarówno w stawie biodrowym jak i kolanowym
• odchylić głowę ku tyłowi, aby zapewnić drożność dróg oddechowych
• jeżeli to konieczne należy poprawić rękę ofiary leżącą pod policzkiem w ten sposób, aby utrzymywała głowę w odchyleniu.

RESUSCYTACJA
Resuscytacja zwiększa szansę przeżycia poszkodowanego do czasu przybycia wyspecjalizowanego personelu medycznego. W przypadku zatrzymania oddychania i krążenia bardzo liczy się czas i natychmiastowe rozpoczęcie odpowiednich czynności.

Do resuscytacji należą:
- udrożnienie dróg oddechowych
- sztuczne oddychanie
- zewnętrzny masaż serca.

W trakcie pełnej akcji reanimacyjnej na każde dwa wdechy powinno przypadać 30 uciśnięć mostka.

Oddech i tętno powinno się kontrolować po każdych 4 cyklach.

Objawami wskazującymi na skuteczność resuscytacji są:

- zaróżowienie się skóry
- powrót akcji serca
- zwężenie uprzednio rozszerzonych źrenic
- powrót spontanicznego oddechu

Akcję resuscytacyjną należy kontynuować do czasu przybycia personelu ratowniczego lub do momentu odzyskania przez ratowanego czynności życiowych.


Na podstawie: ABC Strażaka Ochotnika – pierwsza pomoc, Gdańsk 2000
Autorem tego streszczenia jest Paweł Gandzel "OSP Kostrze"



Poczta w domenie osp.krakow.pl
Nasze twarze:

Łukasz Baran - Gospodarz
OSP Kościelniki

Przydatne linki:
Rozkład jazdy MPK
Kina w Krakowie
extrema © 2007
fotografia ślubna, wizytówki, zaproszenia ślubne, pieczątki, fotoksiążki, fotoalbumy, nadruki, gadżety